• บทนำ

การประเมินผลติดตามโครงการ “ส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพผู้รับผิดชอบด้านพลังงานเพื่อการอนุรักษ์พลังงานที่ยั่งยืน” ของกรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน (พพ.) ดำเนินการโดยสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ศูนย์อนุรักษ์พลังงานแห่งประเทศไทย) เป็นการประเมินผลจากการที่ พพ. ได้ดำเนินการฝึกอบรมในหลักสูตรผู้รับผิดชอบด้านพลังงานให้กับบุคลากรของโรงงานและอาคารควบคุม ระหว่างปี 2544 – 2548 ประมาณ 3,000 ราย รวมในปี 2547 – 2548 ที่กองฝึกอบรม พพ. ได้ร่วมมือกับโครงการของ JICA ประเทศญี่ปุ่นทดลองใช้หลักสูตร ผู้รับผิดชอบพลังงานอาวุโสและผู้รับผิดชอบพลังงานสามัญ โดยมีผู้ผ่านการอบรมที่ขึ้นทะเบียนเป็นผู้รับผิดชอบพลังงาน (ผชพ.) แล้วอีกประมาณ 1,000 คน โดยการประเมินผลนี้ต้องการให้ได้ข้อมูลเชิงลึกในด้านการพัฒนาปรับปรุงหลักสูตรและแนวทางในการฝึกอบรมต่อไป ซึ่งในโครงการได้แบ่งกลุ่มเป้าหมายต่างๆเป็น 3 กลุ่มหลักๆคือ ผู้รับผิดชอบด้านพลังงาน , ผู้บริหารหรือหัวหน้าของ ผชพ. และวิศวกรผู้ร่วมงาน

เพื่อเป็นการติดตามผลด้านการนำไปใช้งานและปัญหาอุปสรรคต่างๆ จากการนำความรู้ไปใช้รวมถึงความต้องการความช่วยเหลือเพิ่มเติมจากภาครัฐ และเพื่อให้ได้ข้อมูลดังกล่าว กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงานจึงได้ว่าจ้างศูนย์อนุรักษ์พลังงานแห่งประเทศไทย (สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย) ประเมินผลติดตามผลโครงการ โดยการสัมภาษณ์เพื่อให้ได้ข้อมูลในเชิงลึกต่อการพัฒนาปรับปรุงหลักสูตร เพื่อวิเคราะห์ความเหมาะสมของหลักสูตรต่างๆ ที่ได้ดำเนินการฝึกอบรมไปแล้ว และการนำเอาความรู้ไปประยุกต์ใช้จริงว่ามีปัญหาอุปสรรคใดบ้าง ตลอดจนการรับทราบข้อเสนอแนะและความคิดเห็นอื่นๆ ที่เป็นประโยชน์ต่อการอนุรักษ์พลังงานของประเทศและนำเอาผลที่ได้รับจากการศึกษาไปใช้ในการพัฒนาปรับปรุงหลักสูตรและแนวทางในการฝึกอบรมต่อไป

ปัจจุบันโครงการได้ดำเนินการตามกิจกรรมเป็นที่เรียบร้อยแล้ว การดำเนินการรวบรวมข้อมูลที่ผ่านมาใช้วิธีการ 3 รูปแบบคือ การจัดสนทนากลุ่ม (Focus Group) , การสัมภาษณ์โดยตรงที่สถานประกอบการและ การสัมภาษณ์ในรูปแบบกรณีตัวอย่าง โดยมีกลุ่มเป้าหมายรวมกัน 150 แห่ง แยกเป็นโรงงานควบคุม 100 แห่ง อาคารควบคุม 50 แห่ง โดยแต่ละแห่งได้ทำการรวบรวมข้อมูลจากบุคคลอย่างน้อย 3 กลุ่มข้างต้น รวมเป็นข้อมูลที่ได้ 450 ตัวอย่าง

ผลที่ได้จากการประเมินในครั้งนี้ เกิดขึ้นจากข้อเท็จจริงของการรับรู้ของกลุ่มเป้าหมายที่ได้ตอบรับแบบสอบถามการให้ข้อมูลจากการสัมภาษณ์และสนทนากลุ่ม ซึ่งสามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการกำกับแผนงานโครงการในอนาคต ให้สามารถดำเนินการบรรลุวัตถุประสงค์ต่อไปในอนาคต ทั้งนี้ข้อจำกัดในการประเมินครั้งนี้คือ กลุ่มโรงงานที่ได้เข้าร่วมโครงการไม่สามารถให้รายละเอียดต่างๆ ครบถ้วนได้ เนื่องจากมีระยะเวลาจำกัดต่อการให้เวลาในการเข้าพบ รายละเอียดที่ได้จึงไม่อาจคิดเป็นมูลค่าหรือเป็นรูปธรรม ซึ่งมีผลต่อการประเมินเพื่อกำหนดวางแผนงานในระยะยาวได้
 

• วัตถุประสงค์หลักของโครงการ

         1) เพื่อสำรวจข้อบกพร่องของหลักสูตรผู้รับผิดชอบด้านพลังงาน ซึ่งจะได้นำข้อมูลมาพัฒนาปรับปรุงหลักสูตรให้สอดคล้องตามความต้องการของผู้ใช้งาน
         2) เพื่อสำรวจความต้องการของกลุ่มเป้าหมายเพื่อการพัฒนาปรับปรุงหลักสูตรให้สนองตอบต่อความต้องการของกลุ่มเป้าหมาย
         3) เพื่อจัดทำแนวทางในการฝึกอบรมเพื่อสนองความต้องการของกลุ่มเป้าหมาย
         4) เพื่อสำรวจความคิดเห็นเกี่ยวกับปัญหาอุปสรรคในการดำเนินกิจกรรมการอนุรักษ์พลังงาน
 

• กลุ่มเป้าหมายในการดำเนินงาน

ศูนย์อนุรักษ์พลังงานแห่งประเทศไทย ดำเนินการประเมินติดตามผลโครงการการฝึกอบรมหลักสูตรผู้รับผิดชอบด้านพลังงานเพื่อให้ได้ผลตามวัตถุประสงค์และขอบเขตการดำเนินงานที่กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงานกำหนดโดยมีกลุ่มเป้าหมายต่างๆ ดังนี้
        1) ผู้รับผิดชอบพลังงานที่ผ่านการอบรมหลักสูตรผู้รับผิดชอบด้านพลังงานสำหรับอาคารควบคุม
        2) ผู้รับผิดชอบพลังงานที่ผ่านการอบรมหลักสูตรผู้รับผิดชอบด้านพลังงานสำหรับโรงงานควบคุม
        3) ผู้บริหารหรือหัวหน้าของผู้รับผิดชอบพลังงานที่ผ่านการอบรมหลักสูตรผู้รับผิดชอบด้านพลังงานสำหรับอาคารควบคุม
        4) ผู้บริหารหรือหัวหน้าของผู้รับผิดชอบพลังงานที่ผ่านการอบรมหลักสูตรผู้รับผิดชอบด้านพลังงานสำหรับโรงงานควบม
        5) วิศวกรผู้ร่วมงานกับผู้รับผิดชอบพลังงานที่ผ่านการอบรมหลักสูตรผู้รับผิดชอบด้านพลังงานสำหรับอาคารควบคุม
        6) วิศวกรผู้ร่วมงานกับผู้รับผิดชอบพลังงานที่ผ่านการอบรมหลักสูตรผู้รับผิดชอบด้านพลังงานสำหรับโรงงานควบคุม

 

• ประโยชน์ของการประเมินผลโครงการที่จะได้รับ

        1) ได้รับทราบข้อบกพร่องของหลักสูตรการฝึกอบรม แนวทาง และความต้องการของกลุ่มเป้าหมาย และนำผลที่ได้ไปกำหนดปรับปรุง พัฒนาหลักสูตรการฝึกอบรม
        2) ได้นำข้อคิดเห็น ทัศนคติ และข้อเสนอแนะที่มีต่อการฝึกอบรมจากกลุ่มเป้าหมายไปปรับปรุงวางแผนรายละเอียดหลักสูตรให้สอดคล้องกับความต้องการของกลุ่มเป้าหมาย
        3) ได้ทราบข้อปัญหาในเชิงลึกที่แท้จริงจากผู้ทำการอนุรักษ์พลังงานเป็นการสะท้อนความต้องการและมุมมองที่มีต่อนโยบายอนุรักษ์พลังงาน
        4) สามารถนำข้อสรุปในแต่ละประเด็นมาจัดทำแนวทางการพัฒนาคุณภาพผู้รับผิดชอบด้านพลังงานในอนาคตต่อไปได้
 

• ประโยชน์ที่กลุ่มเป้าหมายจะได้รับ

        1) ได้นำเสนอข้อคิดเห็นและข้อมูลต่าง ๆ เกี่ยวกับการประหยัดพลังงานที่อาจเป็นข้อจำกัดของการดำเนินงานของโรงงานเอง
        2) ได้ทราบความเคลื่อนไหวของสถานการณ์อนุรักษ์พลังงานจากผู้เข้าสัมภาษณ์
        3) เกิดการพบปะในกลุ่มผู้ดำเนินงานเดียวกันและมีการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นต่างๆ
 

• นิยามคำศัพท์

        ผู้รับผิดชอบด้านพลังงาน
        • ผู้ที่ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็น PRE
        – ทั้งประเภทที่ผ่านการฝึกอบรมหลักสูตรสำหรับ PRE หรือ
        – ประเภทที่ขึ้นทะเบียนโดยใช้ประสบการณ์ด้านพลังงานที่มีมากกว่า 3 ปี
        – ผู้ที่อยู่ระหว่างการยื่นข้อเสนอขึ้นทะเบียน

        ผู้บริหารหรือหัวหน้าของ ผชพ.
        • ผู้บังคับบัญชาหรือผู้ที่อยู่ในระดับหัวหน้างานของ PRE หรือ
        • เป็นเจ้าของ/ผู้จัดการโรงงานควบคุม /ผู้จัดการอาคารควบคุม สามารถให้ข้อแนะนำหรือข้อคิดเห็นเกี่ยวกับความต้องการของโรงงาน/อาคาร เพื่อนำไปพัฒนาปรับปรุงหลักสูตรฝึกอบรมสนองความต้องการ

        วิศวกรผู้ร่วมงาน
        • วิศวกรกลุ่มผู้ใช้พลังงาน (User) ในโรงงานควบคุม/อาคารควบคุม ได้แก่
        – กลุ่มวิศวกรหรือช่างเทคนิค ในฝ่ายการผลิต (Production Process)
        – จากฝ่ายซ่อมบำรุง (Maintenance) หรือจากฝ่ายอื่นๆ